Losse kopieën maken
Langere stukken kopiëren
Scannen en intranet
Afzonderlijk gebruik van beeldmateriaal
Knipselkranten
Over de achtergrond van de reprorechtregeling

Aangepaste regeling voor AOC's

Met ingang van januari 2010 gelden de auteursrechten regelingen voor het voortgezet onderwijs en het MBO ook voor AOC onderwijsinstellingen. De AOC-Raad is hierover geinformeerd.

Voorheen betaalde een AOC onderwijsinstelling één tarief voor MBO- en VO leerlingen. Dat is veranderd; vanaf 2010 geldt het tarief uit de VO regeling voor VO leerlingen en het tarief uit de MBO regeling voor MBO leerlingen. De leerlingaantallen onderverdeeld in MBO- en VO leerlingen ontvangt Stichting Reprorecht van de AOC-Raad.

De MBO regeling is uitgebreider dan de VO regeling. Zowel het gebruik van losse kopieën als het gebruik van kopieën in readers is afgekocht. Bovendien is het digitale gebruik van losse kopieën en kopieën in readers geregeld. Binnenkort verwacht Stichting Reprorecht ook een dergelijke regeling aan het voortgezet onderwijs te kunnen aanbieden.  

Losse kopieën maken

Voor het kopiëren van korte gedeelten uit kranten of tijdschriften betaalt u als onderwijsinstelling jaarlijks een vergoeding. Hiervoor krijgt u een rekening van de Stichting Reprorecht. De vergoeding is in feite een afkoopsom en is gebaseerd op onderzoek, het wettelijk tarief per gekopieerde pagina en afspraken met uw brancheorganisatie(s). Door betaling van deze vergoeding mag u dit soort kopieën gewoon maken. Hieronder vindt u meer informatie over de voorwaarden.
 

Sinds de invoering van deze wettelijk Reprorechtregeling begin jaren ’90, zijn de tarieven gelijk gebleven en is nooit onderzoek gedaan naar het feitelijk kopieergedrag. Uit recentelijk onderzoek, gedaan in gezamenlijke opdracht van Stichting Reprorecht, de PO-raad, VO-raad en de besturenorganisaties, blijkt echter dat het huidige kopieergedrag van primair en voortgezet onderwijs niet meer hetzelfde is als toen. Het gebruik is inmiddels sterk toegenomen; er wordt dus door onderwijsinstellingen meer gekopieerd dan vroeger. Daarom is besloten de tarieven te verhogen.

Het betreft een forse verhoging, maar dat komt doordat de vergoedingen gedurende de afgelopen jaren niet zijn meegegroeid met de toename aan kopieën die binnen het onderwijs uit auteursrechtelijk beschermd werk gemaakt worden. Bovendien kreeg u in 2009 niet, zoals gebruikelijk, de factuur in oktober toegestuurd. Oorzaak hiervan ligt in het feit dat het onderzoek en de onderhandelingen over de tariefsverhoging enige tijd in beslag namen.

Bij de onderhandeling over de verhoging van de vergoeding voor kopiëren is door de PO- en VO- raden een korting bedongen om u als onderwijsinstelling niet plotseling te confronteren met een aanzienlijke kostenstijging. Deze korting bedraagt het eerste jaar 50%, het tweede jaar 40% en daarna krijgt u een structurele korting van 35%. Bovendien zal de rekening voor de jaren 2009/2010 zijn opgesplitst in twee termijnen: de eerste factuur is nog gebaseerd op de oude regeling, de tweede factuur bevat het gemeten toegenomen gebruik. De eerste factuur ontvangt u in juni 2010, de tweede in oktober 2010.

In onderstaande tabel ziet u de bedragen per leerling en de verleende korting per jaar voor het kopiëren van papier naar papier:

Als uw school niet instemt met de regeling, vervalt voor u de korting. U zult door middel van eigen onderzoek bij Stichting Reprorecht moeten aantonen hoeveel kopieën van auteursrechtelijk beschermd werk u feitelijk maakt.
 

Kijk voor meer informatie bij de rubriek ‘veelgestelde vragen’ op www.reprorecht.nl/onderwijs.

Digitaal kopiëren
Het digitaal kopiëren is nog niet in de nieuwe regeling opgenomen. Hierover zullen uw brancheorganisatie(s) en Stichting Reprorecht verder in onderhandeling gaan.

terug naar top
 

Langere stukken kopiëren

• Wilt u een langer gedeelte kopiëren dat niet onder de reprorechtregeling of de onderwijsexceptie valt?
• Of wilt u een aantal kopieën bundelen om ze te gebruiken in de  les?

Voor dit gebruik is nog geen regeling getroffen. Dat betekent dat u inbreuk maakt op het auteursrecht als u geen toestemming hebt (voor de langere gedeelten) en geen billijke vergoeding betaalt (voor de kopieën die u tot lesmateriaal wil bundelen). Neem daarom eerst contact op met de betreffende uitgever, of wellicht dat Stichting PRO u verder kan helpen. Neem ook contact op met uw koepelorganisatie (de VO-raad)  om aan te dringen op een regeling voor het overnemen van  korte delen of korte werken in eigen samengesteld lesmateriaal (een readerregeling). Er zijn momenteel gesprekken gaande, dus houd deze site in de gaten om te controleren of er inmiddels een regeling is getroffen .

terug naar top


Scannen en intranet
Veel scholen in het voortgezet onderwijs scannen materiaal om het vervolgens uit te printen of via een intranet te verspreiden.  Het auteursrecht is ook van toepassing op het scannen van boeken, tijdschriften en kranten. De reprorechtvergoeding is niet van toepassing op dit gebruik. Voor het scannen van volledige boeken is altijd toestemming van de uitgever nodig.

• Gaat het om het scannen van korte delen of korte werken die u wilt gebruiken als toelichting van de les? Neem contact op met de uitgever of vraag Stichting PRO om advies.
• Gaat het om het scannen van materiaal dat gebruikt wordt voor school, maar niet voor het onderwijs? U hebt toestemming van de auteursrechthebbenden nodig. Neem contact op met de uitgever(s).

terug naar top


Afzonderlijk gebruik van beeldmateriaal
Uitgevers hebben rechten op de foto’s en afbeeldingen van beeldende kunst in hun uitgaven alleen geregeld voor gebruik in de context van die uitgave. Wilt u foto’s of afbeeldingen van beeldende kunst afzonderlijk verwerken in uw lesmateriaal?  Kijk dan eerst op mijnauteursrecht.nl of neem contact op met Stichting Pictoright.

terug naar top


Knipselkranten
Het gaat zo gemakkelijk: een interessant artikeltje doorsturen naar collega’s, een database aanleggen met krantenknipsels, een wekelijkse (digitale) knipselkrant maken. Voor dit soort gebruik kunt u zich wenden tot CLIP. Deze kopieën vallen niet onder het reprorecht. Het maken van een los papieren kopietje van een krantenartikel valt wel onder het reprorecht. Kijk ook op www.krantindeklas.nl voor het gebruik van de krant ten behoeve van het onderwijs.

terug naar top


Over de achtergronden van de reprorechtregeling
Er  wordt op school veel gekopieerd uit kranten, boeken, tijdschriften en andere publicaties voor gebruik in de les of daarbuiten. Volgens de Auteurswet hebt u voor het maken van die kopieën  toestemming nodig van de auteursrechthebbenden. Dit zijn de auteurs (schrijvers, beeldend kunstenaars, fotografen, vormgevers) en de uitgevers en producenten.  In de dagelijkse praktijk zou het  veel te veel  administratieve rompslomp opleveren om voor iedere kopie vooraf toestemming voor te vragen. Daarom staat in de Auteurswet (Artikel 16h) ook dat dit kopiëren wel mag onder bepaalde voorwaarden:

• U betaalt een redelijke vergoeding voor het maken van losse kopieën. Hiervoor hebben de koepelorganisaties (o.a. de VO-raad en de Bond KBVO) een afspraak gemaakt met Stichting Reprorecht. U krijgt elk jaar een rekening met een vast bedrag per jaar per leerling, op basis van de jaarlijkse 1 oktobertelling.  Deze afspraak is gebaseerd op onderzoek naar hoeveel er in het primair onderwijs gekopieerd wordt, en een tarief van
  € 0,011 per kopie. Stichting Reprorecht verdeelt het geld onder de auteursrechthebbenden.
• U kopieert niet meer dan een kort gedeelte.

U betaalt bovengenoemde reprorechtvergoeding voor het  maken van enkele losse kopieën. Het kopiëren van hele werkboeken die nog in de handel zijn is zonder toestemming dus niet toegestaan.
Ook moet een vergoeding worden betaald voor het overnemen uit bestaande lesboeken ten behoeve van het samenstellen van eigen lesmateriaal. Hiervoor geldt ook een speciale wettelijke uitzondering, namelijk de zogenoemde onderwijsexceptie. Deze uitzondering houdt in dat geen toestemming nodig is voor het hergebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal onder de volgende voorwaarden:

• U betaalt een billijke vergoeding aan de rechthebbenden.
• Het moet gaan om de overname van een kort gedeelte of een kort werk.
• Het werk waaruit is overgenomen, is rechtmatig openbaargemaakt.
• Het overnemen is in overeenstemming met wat naar de regels van het maatschappelijk verkeer redelijkerwijs geoorloofd is (dus niet heel veel korte gedeeltes uit een en hetzelfde boek).
• Als het mogelijk is moet u de bron, waaronder de naam van de maker, duidelijk vermelden.
• De overname mag niet in strijd zijn met de persoonlijkheidsrechten van de auteur (u mag het over te nemen deel of artikel bijvoorbeeld niet wijzigen).

Deze uitzondering geldt zowel voor papieren als digitaal gebruik in het onderwijs van auteursrechtelijk beschermde werken. Voor het voortgezet onderwijs is nog geen regeling getroffen waaruit kan worden opgemaakt wat precies een billijke vergoeding is en wat een kort gedeelte is. Kijk voor aanknopingspunten naar de regelingen die in het hoger onderwijs en mbo zijn getroffen.

terug naar top


Links:
Aanvraag formulier niet-korte gedeelten in readers (voor scholen met een overeenkomst met Stichting PRO)

terug naar top